radyasyon alanında iş sağlığı ve güvenliği

Radyasyon, parça veya dalga şeklinde yayılan enerji ye verilen isimdir. Radyasyonlu alan ise, radyasyonun etkisi altında olan alanı kapsamaktadır. İş sağlığı ve güvenliği radyasyonlu alanda çalışma amaç, kapsam, dayanak ve çeşitli tanımlamaları kapsayacak şekilde düzenlenmiştir.  Kısaca yönetmelik radyasyon güvenliğini anlatmaktadır. İlgili mevzuat, radyasyon korumasında temel güvenlik standartları, ışınlanmalar, denetim ve kayıtlar, aykırı davranışlar, lisans, izin, sigorta ve son hükümler olmak üzere 5 kısımdan oluşmaktadır. Yönetmeliğin kapsamadığı alanlar ise, nükleer yakıtlar, nükleer tesisler, nükleer tesislerden çıkan radyoaktif atıklar ve nükleer maddeler ile alakalı faaliyetleri kapsamamaktadır. Öncelikle kanunda belirtilen esaslar doğrultusunda radyasyon ile korunma ve alınması gereken tedbirler de belirtilmiş bu konuda işverenin hükümlülükleri anlatılmıştır. Radyasyon alanında iş sağlığı ve güvenliği kapsamında genel güvenlik standartları şöyle belirtilmişti. Radyasyon uygulamalarında uygulamaların doz sınırı üç teme ilke ile belirlenmiştir. Bunlar, uygulamaların gerekliliği, en uygun şekle sokma, doz sınırlamalarıdır.

radyasyon alanında iş sağlığı ve güvenliği

radyasyon alanında iş sağlığı ve güvenliği doz sınrlamaları şu şekildedir :

  • Radyasyon görevlileri için ardışık olarak beş yılın ortalaması 20 mSv’dir.
  • Herhangi bir yıl ise 50 mSv olarak kabul edilir ve bu rakamı geçemez.
  • El ayak ve cilt için 500 mSv’dir.
  • Cilt için en yüksek radyasyon dozuna maruz kalan 1cm2lik alan için eşdeğer doz diğer alınan dozlara bakılmadan ortalama cilt eşdeğer dozu olarak kabul edilmektedir.
  • Toplumda yer alan insanlar için eşdeğer doz yıllık 1 mSv’yi geçmemelidir.
  • Ardışık olarak 1 mSv’den 5 mSv’ye kadar izin verilmektedir.
  • Cilt için yıllık eşdeğer doz sınırı ise 50 mSv, göz merceği için yıllık eşdeğer doz sınırı ise 15 mSv olarak kabul edilir.

Yine aynı yönetmelik dâhilinde 18 yaşından küçük işçilerin radyasyonlu işlerde çalıştırılması yasaklanmıştır. Sadece eğitim amacı ile 16 ila 18 yaş arasında bulunan öğrenciler eğitimleri dâhilinde yıllık eşdeğer radyasyon miktarı göz önünde tutularak eğitilmelidir. Ayrıca hamileliği oluşan radyasyonlu işlerde çalışan kadınların bu durumlarını yönetime bildirmeleri gereklidir. Bu şekilde kadın çalışanın çalışma şartları iyileştirilir. Emziren çalışanlar ise, radyoaktif komtaminasyon riski taşıyan işlerde çalıştırılmaz hükmü bulunmaktadır. Yine işyerlerinde oluşabilecek radyoaktif kazalar için acil durum eylem planı oluşturulmalı ve çalışan personele gerekli iş güvenliği eğitimleri verilmelidir.